«قلی» موسس و بهره بردار راه آهن سراسری ایران

[ad_1]

راه‌آهن سراسری ما به برکت دو برادر در دوره پهلوی اول است: یک صنعتگر و یک سیاستمدار. مهدی و مرتضی هدایت هر دو با پسوند «قلی» اطلاق می شدند. مرتضی قلی عقاید خود را در کتابی به نام راه نجات در زمان محمدعلی شاه قاجار تدوین کرد و 20 سال بعد در دوران پهلوی اول، برادرش مهدی قلی عقاید او را از کتاب های او گرفت و به قانون گذاری تبدیل کرد. با موافقت دولت و مجلس اجرا می شود.

به گزارش ایسنا، چهارمین سالگرد امروز اسفند، مصادف با نود و پنجمین سالگرد تصویب قانون راه آهن کشور در سال 1305 است.

موسس و بهره بردار راه آهن سراسری ایران

رضا گلی خان هدایت مازندرانی

لایحه ساخت راه آهن ملی ایران برای دومین بار توسط مهدی قلی هدایت مخبرالسلطنه، اولین وزیر فواید عامه پهلوی و نوه رضاقلی خان هدایت مازندرانی از محمد فتحعلی شاه به مجلس شورای ملی ارائه شد. شاه و ناصرالدین شاه.

موسس و بهره بردار راه آهن سراسری ایران

مرتضی کولی خان هدایت

اما ایده و طراح اصلی این خط مرتضی قلیخان هدایت معروف به صنیع الدوله بود. در سال 1286 او افکار خود را در کتاب راه نجات نوشت و در سال 1883 مسیرهای راه آهن را بر روی نقشه جغرافیایی هنری کیپرت که در برلین منتشر شد ترسیم کرد. او سالها در آلمان در رشته صنعت تحصیل کرد.

موسس و بهره بردار راه آهن سراسری ایران

مدیکولیک خان هدایت

ایده این صنعتگر 20 سال بعد توسط برادرش در پاییز 1306 اجرا شد. مهدی قلی هدایت ملقب به مخبرالسلطنه که در کابینه ششم میرزا حسن مصطفی الممالک وزیر فواید عامه و تجارت بود، طرح برادرش را به عنوان لایحه به مجلس شورای ملی ششم تقدیم کرد. وی از اکثریت نمایندگان مجلس، سرانجام با کسب آرای اعضا، در ۲۵ مهر ۱۳۴۶ با برنامه ای باشکوه، با حضور مقامات عالی رتبه کشور، کار مجازات حکم را برعهده گرفت.

موسس و بهره بردار راه آهن سراسری ایران

در مجلس شورای ملی با حضور مهدی قلی هدایت، جعفرقلی خان بختیاری و محمدعلی فرزین

اسب مدی گلی به راحتی نمی توانست بنشیند. در بهمن 1304، در آخرین هفته پنجمین دوره مجلس شورای ملی، بار دیگر در آخرین هفته پنجمین دوره مجلس شورای ملی، و بار دیگر در دوره ششم در سال 1305 در اسپانیا در سال 1305، لایحه قانونی مربوط به مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. ساخت راه آهن سراسری تصویب شد، اما رد شد. پس از سه روز مذاکره و گفتگو علیرغم مخالفت های جدی، در تاریخ 5 اسفند 1390 برای اولین و دومین بار به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

در خاطرات و کتاب های خطر مهدی قلی، بندر گز و دکتر دکتر. من از طرح های ساخت راه آهن محمره علیه مخالفان مصدق نوشتم. الغریب مصدق السلطنه با ایده ساختن کارخانه قند به جای آن مخالفت کرد. راه آهن هیچ منفعت مادی مستقیمی ندارد. گفتم راه آهن به معنای سود مستقیم مادی نیست. مزایای غیر مستقیم راه آهن بسیار است. نظم منافع مادی ندارد و برای منافع دولت ضروری است. به جای آن شکر سرو می شود و دلیل بر کفر ما کافی نخواهد بود».

موسس و بهره بردار راه آهن سراسری ایران

درب گمرک تهران

کلنگ ساختمانی

روز یکشنبه 23 مهر 1306 ساعت 8 صبح به دعوت وزارت فواید عامه و تجارت، وزرا، مقامات عالی رتبه، نمایندگان مجلس شورای ملی، سفرا، فرماندهان نظامی و مسئولان مطبوعاتی در بیرون ساختمان تجمع کردند. دروازه های گمرکی در منطقه حسین آباد تهران برای اعطای نقره به رضا شاه پهلوی زمینگیر می شود و ساخت ایستگاه مرکزی قطار آغاز می شود.

وجوه ساخت ایستگاه مرکزی و شبکه ریلی سراسری از محل درآمد مالیاتی مربوط به شکر، شکر و چای بر اساس مصوبه شورای ملی تامین شد.

قبل از اتمام ساخت راه آهن، دولت قانون انحصار شکر، چای و نمک را وضع کرد که در 8 خرداد 1304 به تصویب مجلس شورای ملی رسید. بر اساس این قانون به ازای هر 3 کیلوگرم شکر 2 ریال و هر 3 کیلوگرم چای 6 ریال برای احداث راه آهن سراسری جمع آوری و مصرف شد.

موسس و بهره بردار راه آهن سراسری ایران

رضا شاه در رویداد ساخت راه آهن ملی ایران

ساخت راه آهن در ابتدا زیر نظر مهندسین مشاور آمریکایی و کارشناسان آلمانی و زیر نظر دولت ایران انجام شد، اما در بهار 1307 ساختمان راه آهن مرکزی توسط یک شرکت آمریکایی و سه شرکت آلمانی ساخته شد. عملیات در شمال و جنوب آغاز شد و آمریکایی‌ها مسئول جنوب و آلمانی‌ها برای شمال بودند.

در سال 1913 یک سندیکای اسکاندیناوی به نام Compsax کار ساخت و ساز را به عهده گرفت و کار را به چندین شرکت اروپایی واگذار کرد. سرانجام در 13 شهریور 1317 در منطقه شازند اراک قسمت شمالی و جنوبی راه آهن دولتی ایران به هم متصل شد. این مسیر بندر شاهپور در غرب خلیج فارس را به بندر شاه در شرق استان مازندران متصل می کرد.

راه آهن سراسری در 26 مرداد 1317 افتتاح شد و دو خط کره شمالی و کره جنوبی در ایستگاه سمیه به هم متصل شدند.

سیاستمدار بریتانیایی سر کرزن نوشت: همه اشراف ایران، چه شید و چه دیگران، وجود راه‌آهن خود را کلید توسعه و توسعه می‌دانند و به ویژه نخست‌وزیر به من گفت که ایران چاره‌ای ندارد. “بله این نیست.”

خسرو معتضد مورخ کشورمان نیز گفت: تا تیرماه 1320 راه آهن سراسری از شرق به شاهرود رسیده بود، اما تصمیم بر این شد که راه آهن تا مشهد ادامه یابد زیرا انتظار می رفت مشهد مقدس زائران زیادی داشته باشد. راه آهن از شمال غرب کشور تا مرکز شهر ادامه داشت، اما مانند ابتدای جنگ جهانی دوم باقی ماند و به دلیل اشغال ایران تا سال 1325 کار ادامه پیدا نکرد. از امسال تا سال 1335 ساخت راه سراسری به دلیل شرایط ناسالم داخل ادامه پیدا نکرد. سپس به دلیل افزایش قیمت نفت و درآمد ناشی از افزایش مالیات، مسیر به مرکز شهر تبریز و برخی استان‌ها رسید. خط CO در زمان محمدرضا شاه توسعه یافت و تهران را به شهرهای سمنان، مشهد، قزوین، زنجان، اصفهان، یزد و کرمان متصل کرد.

موسس و بهره بردار راه آهن سراسری ایران

مراسم احداث راه آهن تهران

خط قبلی

راه آهن سراسری قبل از دوران رضاخان عبارتند از:

فناوری حمل و نقل 23 سال پس از ساخت اولین راه آهن جهان در سال 1203 وارد ایران شد و دو شهر استاکتون-دارلینگتون انگلستان را به هم متصل کرد.

به گفته خسرو معتضد مورخ معاصر ایران، راه آهن ایران در دوره قاجار و از اواخر سلطنت محمدشاه در سال 1226 تا پایان سلطنت احمدشاه، آخرین پادشاه قاجار، 230 کیلومتر از شمال به جنوب امتداد داشت. سلسله در سال 1299. به طور متناوب ساخته شد.

در آخرین سال سلطنت محمدشاه قاجار اولین راه آهن ایران در سال ۱۲۲۶ بین رشت – بندر پیربازار – بندر انزلی توسط فردی به نام خوشتاریا فردی گرجی – روسی به طول ۱۴ کیلومتر ساخته شد.

خط بعدی راه آهن تهران-حضرت عبدالعظیم توسط یک شرکت بلژیکی با سرمایه گذاری روسیه در سال 1261 حدود 9 کیلومتر تمدید شد و ناصرالدین شاه سوار قطار شد و راهی شهر شد.

ساخت راه آهن بعدی توسط روس ها در سال 1291، یک سال قبل از جنگ جهانی اول آغاز شد و در طول جنگ چهار ساله به پایان رسید. این مسیر شهرهای جلفا و تبریز را به هم متصل می کرد. بسیج نیروهای روس در استان های خراسان، گیلان، مازندران و آذربایجان تحت کنترل روسیه بر اساس عهدنامه 1285 را تسهیل کرد.

بریتانیا همچنین اولین خط آهن را برای خدمات رسانی به خدمات نفتی در استان خوزستان ساخت. با شروع جنگ جهانی اول، 67 کیلومتر راه آهن اضافی از کویته عراق تا منطقه دزدآباد سیستان و استان بلوچستان ساختند. انگلستان علاوه بر این دو خط ریلی، بوشهر و برازجان را از طریق راه آهن دیگری نیز به هم متصل می کرد. آخرین خط آهنی که انگلیسی ها در جنوب ساختند، راه آهن میرجاوه – زاهدان در سال 1299 بود.

پروژه راه‌آهن ایران به طول 1394 کیلومتر در 17 مرداد 1317 به پایان رسید و دو خط شمال به جنوب در ایستگاه راه‌آهن فوزیه (سمیه) به هم متصل شدند و در 3 شهریور 1317 رسما افتتاح و مورد بهره‌برداری قرار گرفتند.

منبع:

سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، جزوه راه آهن ایران، منتشر شده توسط شرکت راه آهن دولتی ایران

انتهای پیام

[ad_2]
Source link

درباره ی admin_asooweb

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.